"De 'American Dream' is een nachtmerrie voor de ziel geworden" (Duane Elgin)

(Contact: dehartspiegel@tele2.nl    -   077-4771898 )

Op deze pagina gaat u met enige regelmaat stukjes vinden, die of
een ´samenvatting´ van een interessant artikel zijn, of zo´n heel artikel. 
Er kunnen stukken tekst bij zitten, die om (zeer) indringend lezen vragen.

Keuze:  Een link op de ingevulde positie's
brengt u naar het bijbehorende stuk.

    S Alberto Villoldo:  "Goden Kweken"

Alberto Villoldo werd geboren op Cuba. 
Nadat zijn familie was gevlucht, eerst naar Puerto Rico
en later naar Californië, studeerde hij psychologie. 
Als een van de jongste hoogleraren aan de universiteit
van San francisco deed hij onderzoek naar de relatie
tussen geestesgesteldheid en ziekte.  Zijn belangrijkste
vraag was: "Als we met onze geest ziekte kunnen creëren
-psychosomatische aandoeningen- , werkt het dan ook
andersom ?   Kan de geest ook gezondheid creëren ?  
(omdat er veel verwarring ontstaat, doordat termen
verschillend gebruikt worden, is het goed te begrijpen dat
Villoldo met geest bedoelt: het denken, 'the mind'. Xa⁴)
Verstand, rationaliteit en logica zijn prachtige instrumenten,
maar daarmee kun je geen gezondheid creëren -alleen ziekte. 
Voor de heling van de ziel heb je niets aan
de microscopische benadering van de westerse geneeskunde. 
Ik moest niet naar kleiner en kleiner gaan kijken,
maar naar groter en groter.  Daartoe moest ik op zoek in
andere culturen.  Hoewel voor gek verklaard, vertrok hij
naar de Amazone.  Jarenlang bracht hij de helft van het jaar
door in oerwouden of in het hooggebergte van de Andes. 
In vijftien jaar volbracht hij de ongeschreven training
van de klassieke sjamaan; een opleiding, waarin niet kennis,
maar ervaring centraal staat.  Daar vond hij de heling
die hij zocht.  Sjamanisme is een levensweg, geen cursus. 
Hij werd een moderne medicijnman.  Het doel bleef
identiek: genezing, van de mens, de ziel, de samenleving.

Het volgende artikel is een verkorte weergave van een intervieuw
dat gepubliceerd werd in maandblad "Ode", sept. 2004. 

Een paar weken geleden maakte ik een wandeling
met mijn zoon om te luisteren naar het zingen van de kikkers. 
Als hij straks vijftig is, bestaat dat geluid niet meer,
omdat kikkers in 2050 uitgestorven zullen zijn. 
Door onze manier van leven sterven jaarlijks 10.000
plant- en diersoorten uit.  Dit is een tijd van waanzin. 
Weet je dat de Europeanen die Amerika ontdekten
een schoon en ogenschijnlijk onaangetast land vonden ? 
Ze dachten dat het het paradijs was.  Maar er woonden wel
honderd miljoen mensen, die kennelijk de kunst verstonden
om met respect en in harmonie met de natuur te leven.

De onderneming is het enige organisme op de planeet
dat meer winstgevend kan zijn, als het minder ecologisch is. 
Dat werkt alleen op de korte termijn; de kosten worden
doorgeschoven naar volgende generaties.  Het Westen
heeft het paradijs uitgeput.  Zo is bijvoorbeeld een kwart
van de staphylococcus-bacteriën resistent tegen elke vorm
van antibiotica.

Mensen kunnen zichzelf genezen via het energieveld
dat hun lichaam omhult; het organiseert het fysieke lichaam
en het emotionele en spirituele welzijn, het bepaalt
welke mensen je ontmoet, met wie te trouwt en het werk
dat je doet.  De sjamaan werkt daarom aan die blauwdruk.

Wanneer er een patroon van herhaling is in je leven,
is er sprake van een "afdruk" in je energieveld. 
Door de omstandigheden van de oorspronkelijke verwonding
terug te brengen, wil de ziel zich helen; nu. 
Helen lijdt meestal ook tot genezen, genezen lijdt slecht zelden
tot helen.  Velen die 'genezen' zijn, verkeren nog steeds
in dezelfde giftige relaties, dezelfde ongezonde werkomgeving, enz.

De sjamanen onderscheiden vier manieren van helen:

•  1. Illuminatie-rituelen om verstoppende afdrukken
          in het energieveld schoon te maken.
•  2. Het wegnemen van energieën die niet bij de persoon horen
          (bijvoorbeeld aanhechting van overleden zielen).
•  3. Het terughalen van stukjes zielsenergie die 'verloren' zijn
          gegaan in verwondingen in vorige levens.  Dergelijk
          zieleherstel kan in enkele sessies resultaten opleveren,
          waar anders jaren (goede) psychotherapie voor nodig zijn.
•  4. Leren sterven; op honderden manieren (in elke verandering
          in je leven), waardoor de dood niet meer bestaat. 
          Veel mensen willen wel nieuwe ervaringen,
          maar zijn niet bereid het bijbehorende sterven te beleven.
          Zo verzamelen we meer en meer `ongestorven` bagage
          om ons heen, die ons verhindert om te LEVEN.

Ze gaan er van uit dat we ons zelf kunnen helen, dat we ons lichaam
kunnen vernieuwen, dat we onze DNA-code kunnen hervormen.

........ Je kunt jezelf niet helen door te vluchten in een spirituele richting.
Ik mediteer dagelijks en bidden is ook heel krachtig, maar daarmee
kun je moeilijke diepgaande helingsprocessen niet uit de weg gaan,
je moet jezelf helen.  

........ In alle grote kankercentra van de Verenigde staten
werken inmiddels artsen en verpleegkundigen die een sjamanistische
training hebben gevolgd.  (Vergelijk dat eens met de
achterhoedegevechten die men in de reguliere gezondheidszorg hier,
ondersteund door de minister, hardnekkig blijft voeren. Xa⁴)

........ De westerse mythologie is de enige waarin de mens uit
het paradijs wordt verstoten.  En dat was ook nog de schuld
van de vrouw.  Die vrouw is dus gedoemd.  Zo is het westen
veroordeeld tot een strijd met de aarde en met het vrouwelijke. 
Verbanning en strijd vind je daarom terug in alles wat we doen
(geneeskunde, economie, enz).  Daarbij past een psychologie
die ons leert dat we slachtoffers zijn (opvoeding, ouders, verlating,
verlies).  Dat zijn hele andere verhalen dan de verhalen
van verbinding van generaties en met de natuur, waarmee
zogenoemde primitieve volken opgroeien.

........ Hopi´s, Maya´s & Inka´s (en anderen Xa⁴) voospellen
al eeuwen dat dit tijdperk in 2012 ten einde loopt. 
Voorspellingen over hongersnood en plagen.  Toch blijf ik
optimistisch. Iedereen wordt hier geboren om een verschil
te maken en ik weet dat de Grote Ziel over ons waakt. 
Daarom ben ik hier; om goden te kweken.
 

 S S.N. Goenka: "De kunst om te leven."
[De volgende tekst is gebaseerd op een lezing
van S.N. Goenka op 16 juli 1980 in Bern, Zwitserland. 

Deze Vipassana-leraar verspreid sinds enige tientallen jaren
de oorspronkelijke meditatie-techniek van Boeddha
over de hele wereld.  Boeddha heeft nooit een sektarische religie
onderwezen; hij leerde Dhamma -de weg naar bevrijding-
die universeel is.  In deze zelfde traditie is de benadering
van Goenka non-sektarisch.  Daarom heeft zijn leer
een grote aantrekkingskracht op mensen van allerlei achtergronden. 
Zijn werkwijze is gebaseerd op de in een lange traditie
van mondelinge overlevering zuiver bewaard gebleven
praktijk in Birma, waar Goenka 14 jaar onderricht werd
door wijlen Sayagyi U Ba Khin. 

Wereldwijd zijn er intussen meer dan 75 centra waar permanent
de zelfde cursussen worden aangeboden en begeleid door
door hem benoemde assistent-leraren.]

De kunst om te leven
Iedereen is op zoek naar vrede en harmonie,
omdat deze in ons leven ontbreken.
We voelen ons allemaal wel eens rusteloos,
geïrriteerd, uit ons evenwicht, ellendig. 
En als we ons rusteloos voelen, houden we dit niet beperkt
tot onszelf, maar blijven we dit vervelende gevoel
overbrengen op anderen.  De onrust doordringt
de atmosfeer rond degene die zich ellendig voelt. 
En ieder ander waarmee zo iemand in contact komt,
wordt ook geïrriteerd, rusteloos. 
Dit is beslist niet de juiste manier van leven.

Men zou in vrede met zichzelf moeten leven
en in vrede met alle anderen.  Per slot van rekening
is de mens een sociaal wezen.  Hij leeft nu eenmaal
in een maatschappij waar hij met anderen te maken heeft.
Maar hoe kan men in vrede leven ? 
Hoe kunnen we in harmonie met onszelf blijven
en de vrede en harmonie om ons heem bewaren,
zodat ook anderen in vrede en harmonie kunnen leven ?

Om verlost te worden van onze onrust moeten we
de eigenlijke oorzaak van de onrust kennen;
de oorzaak van die ellende. 
Als we het probleem onderzoeken, wordt al snel duidelijk
dat, telkens wanneer we iets negatiefs, een onzuiverheid
in de geest ontwikkelen, we wel onrustig moeten worden. 
Een geestelijke onzuiverheid, een mentale verontreiniging
kan niet samengaan met vrede en harmonie.

Hoe ontwikkelen we nu zo'n negativiteit ?
Het wordt duidelijk door het te onderzoeken. 
We worden erg ongelukkig als we merken,
dat iemand zich gedraagt op een manier,
die ons niet bevalt, als we merken dat er iets gebeurt
wat we onaangenaam vinden.  Ongewenste dingen
gebeuren en we creëren spanning in onszelf. 
Gewenste dingen gebeuren niet, een paar hindernissen
doen zich voor en weer winden we ons daarover op. 
We beginnen innerlijk in de knoop te raken. 
En het hele leven lang blijven er ongewenste dingen gebeuren;
gewenste dingen gebeuren misschien, misschien ook niet,
en dit proces van reageren, van knopen leggen
(Gordiaanse knopen) maakt de hele geestelijke
en lichamelijke structuur zó gespannen, vol negativiteit. 
Het leven wordt één grote ellende.

Een manier om het probleem op te lossen,
is om het leven zo te organiseren
dat er zich nooit iets ongewensts voordoet
en dat alles precies zo blijft gebeuren,
zoals we dat graag willen. 
Dan zouden we zo'n macht moeten ontwikkelen,
of iemand anders die machtig is, zou ons moeten helpen,
dat er zich geen ongewenste dingen voordoen en
dat alles wat we wensen gebeurt.  Maar dat is onmogelijk. 
Er is geen mens ter wereld wiens wensen
altijd vervuld worden, in wiens leven alles
volgens wens verloopt, zonder dat er ook maar iets
ongewensts gebeurt.  Er doen zich voortdurend
dingen voor die tegengesteld zijn
aan onze wensen en verlangens.  De vraag is dus:
'Hoe kunnen we ophouden blindelings te reageren
op dingen die we niet leuk vinden
en voorkomen dat we impulsief reageren ?
Hoe kunnen we voorkomen dat we gespannen worden ? 
Hoe kunnen we onze rust en vrede bewaren ?'

In het verleden bestudeerden wijze en heilige mensen
uit India en andere landen dit probleem:
het probleem van het menselijk lijden
-- en zij vonden een oplossing:
als er zich iets onaangenaams voordoet
en men begint hierop te reageren door woedend,
angstig of negatief te worden,
dan moet men zo snel mogelijk zijn aandacht afleiden. 
Sta bijvoorbeeld op, neem een glas water, drink
-- de woede zal niet toenemen, maar zakt. 
Of begin te tellen: een, twee, drie, vier, of herhaal een woord
of een zin, welke dan ook, misschien de naam van een god
of een heilige in wie men vertrouwen heeft. 
de geest wordt afgeleid, en, tot op zekere hoogte,
raakt men de negativiteit, de woede kwijt.

Deze oplossing was handig; het werkte. 
En het werkt nog steeds.  Als men dit toepast,
voelt de geest zich vrij van onrust.
Maar in feite werkt deze oplossing alleen op bewust niveau.
In werkelijkheid duwt men de negativiteit,
als men de aandacht er van afleidt, diep in het onderbewuste
en op dat niveau blijft men dezelfde negativiteit produceren
en vermenigvuldigen.  Aan de oppervlakte
is er een dun laagje van vrede en harmonie,
maar in de diepte van de geest ligt een sluimerende vulkaan
van onderdrukte negativiteit die vroeg of laat
tot een geweldige uitbarsting zal komen.

Andere zoekers naar de innerlijke waarheid
zochten nog verder.  En toen ze in zichzelf
de realiteit van geest en materie ervoeren,
kwamen ze tot de ontdekking, dat de aandacht afleiden
slechts weglopen voor het probleem is. 
Vluchten helpt niet; men moet het probleem onder ogen zien. 
Telkens wanneer er iets negatiefs in de geest opkomt,
observeer het dan, zie het onder ogen. 
Zodra men een mentale onzuiverheid gaat observeren,
verliest deze al haar kracht. 
Langzaam ebt ze weg en lost zich op.

Een goede oplossing,
waarbij het negatieve niet wordt verdrongen,
maar ook niet de vrije teugel wordt gelaten. 
Door iets negatiefs in het onderbewuste te begraven,
kan dit zich niet oplossen
en door het naar buiten te laten komen, in woord en daad,
ontstaan alleen maar meer problemen.  Maar als men
enkel maar observeert, dan verdwijnt de onzuiverheid
en heeft men deze negativiteit opgelost,
is men vrij van deze onzuiverheid.

Dat klinkt allemaal heel mooi,
maar werkt het ook zo in de praktijk ? 
Is het voor gewone mensen wel mogelijk
onzuiverheden onder ogen te zien ? 
Als woede in ons opkomt, worden we daardoor
zo snel overmeesterd dat we het niet eens in de gaten hebben. 
Dan, overmand door woede, doen of zeggen we dingen
die kwetsend zijn voor onszelf en voor anderen. 
Later, als de woede gezakt is, zit het ons dwars
en hebben we  er spijt van.  We vragen dan deze of gene
of God om vergeving: "Oh, ik heb iets verkeerds gedaan,
vergeef me alstublieft !"  Maar de volgende keer,
in een soortgelijke situatie, reageren we
op precies dezelfde manier.  Al dat berouw helpt niets.

De moeilijkheid is, dat we er ons niet van bewust zijn
wanneer een onzuiverheid begint. 
Zij begint diep in het onderbewuste van de geest
en tegen de tijd dat zij het bewust niveau bereikt heeft,
is zij zo sterk geworden dat zij ons overmeestert
en we haar niet kunnen observeren.

Stel dat ik iemand in dienst zou nemen om me iedere keer
dat er woede in me opkomt te waarschuwen. 
Maar omdat ik er geen idee van heb,
wanneer de woede op zal komen, heb ik drie mensen nodig;
voor een drie ploegendienst, 24 uur per dag. 
Stel dat ik me dat kan veroorloven
en dat er woede in me opkomt. 
Mijn assistent meldt meteen: "Pas op, woede ! ! !" 
Dan is het eerste wat ik doe hem een uitbrander geven:
"Idioot, denk je dat je betaald wordt om mij de les te lezen ?" 
De woede overmant me zo dat geen goede raad zal helpen.

Stel dat ik verstandig ben en hem niet uitscheldt. 
In plaats daarvan zeg ik: "Bedankt, nu moet ik gaan zitten
en mijn woede observeren."  Maar is dat wel mogelijk ? 
Zodra ik mijn ogen sluit en de woede probeer te observeren,
komt meteen het onderwerp van de woede in mijn gedachten;
de persoon of het incident dat de woede teweeg bracht. 
Dan ben ik niet bezig de woede te observeren;
ik observeer dan alleen de prikkel van buitenaf
die aanleiding gaf tot de emotie. 
Dit zal de woede alleen maar erger maken
en is dus geen oplossing.  Het is erg moeilijk
om een abstracte negativiteit, een abstracte emotie te observeren,
los van het onderwerp van buitenaf dat deze heeft veroorzaakt.

Maar iemand die de uiteindelijke waarheid bereikte,
vond een echte oplossing.  Hij ontdekte dat,
telkens wanneer er een onzuiverheid in de geest opkomt,
er tegelijkertijd twee dingen op lichamelijk vlak gebeuren. 
Één ervan is dat de adem zijn normale ritme verliest. 
Men gaat zwaarder ademen telkens als er iets negatiefs
in de geest ontstaat.  Dit is gemakkelijk te observeren. 
Én, op een fijner niveau, begint er
één of andere biochemische reactie in het lichaam,
die leidt tot de één of andere gewaarwording. 
Élke onzuiverheid doet de één of andere gewaarwording
in het lichaam ontstaan.

Dit is een praktische oplossing. 
Een gewoon iemand kan geen abstracte onzuiverheden
in de geest observeren: abstracte angst, woede of hartstocht. 
Maar met de juiste training en oefening is het erg gemakkelijk
de ademhaling en de gewaarwordingen te observeren,
die beide in direct verband staan met mentale onzuiverheden.

Ademhaling en gewaarwordingen helpen op twee manieren. 
Op de eerste plaats gaan ze fungeren als assistenten. 
Zodra er een onzuiverheid in de geest opkomt,
verliest de adem zijn normale ritme. 
Hij maakt ons erop attent dat er iets fout gegaan is. 
En, we kunnen de adem niet uitschelden;
we moeten de waarschuwing wel accepteren. 
Op dezelfde manier vertellen de gewaarwordingen ons
dat er iets verkeerd gegaan is.  Dan, gewaarschuwd,
kunnen we de ademhaling gaan observeren,
de gewaarwordingen gaan observeren. 
We zullen dan wel al heel snel merken dat de onzuiverheid verdwijnt.

Dit geestelijk-lichamelijk verschijnsel is als de twee kanten
van een medaille.  Op de en kant staat een gedachte of emotie
die in de geest opkomt.  Op de andere kant staan
de ademhaling en de gewaarwordingen in het lichaam. 
Elke gedachte of emotie, elke mentale onzuiverheid die opkomt
uit zich in de adem en in de gewaarwordingen van dat moment. 
Door de ademhaling of de gewaarwordingen te observeren,
observeren we dus in feite de mentale onzuiverheden. 
In plaats van weg te lopen voor het probleem,
zien we de realiteit onder ogen zoals ze is. 
Dan zullen we merken dat de onzuiverheden
hun kracht verliezen; ze kunnen ons niet langer overmeesteren,
zoals in het verleden gebeurde.  Als we volhouden,
verdwijnen de onzuiverheden uiteindelijk helemaal
en bewaren we onze rust en geluk.

Op deze wijze laat deze techniek van zelfobservatie
ons de twee aspecten van de werkelijkheid kennen; innerlijk en uiterlijk. 
Voorheen keken we altijd alleen maar naar buiten
zonder de innerlijke waarheid te zien.  We zochten de oorzaak
van het feit dat we ons ongelukkig voelden altijd buiten onszelf;
we gaven altijd de werkelijkheid buiten onszelf de schuld
en probeerden die te veranderen. 
Onszelf niet bewust van de innerlijke realiteit, begrepen we nooit,
dat de oorzaak van ellende binnen in ligt,
in onze eigen blindelingse reacties
op aangename en onaangename gewaarwordingen.

Door oefening kunnen we nu de andere kant van de medaille zien. 
We kunnen ons bewust zijn van de ademhaling
en ook van wat zich binnen in ons afspeelt. 
Of het nu adem of gewaarwording is, we leren
deze gewoon te observeren
zonder ons geestelijk evenwicht te verliezen. 
We stoppen met reageren, stoppen
met het vermenigvuldigen van onze ellende. 
In plaats daarvan geven we de onzuiverheid de kans
naar buiten te komen en zich op te lossen.

Hoe meer men deze techniek beoefent, des te meer merkt men
hoe snel men uit het negatieve kan komen. 
Geleidelijk aan wordt de geest vrij van onzuiverheden;
hij wordt puur.  En een pure geest is altijd
vol liefde, onvoorwaardelijke liefde;
vol mededogen voor de tekortkomingen en de ellende van anderen;
vol vreugde over hun succes en geluk;
vol gelijkmoedigheid onder alle omstandigheden.

Als men dit stadium bereikt, verandert het hele patroon
van iemands leven.  Het is niet langer mogelijk
iets te zeggen of te doen wat de vrede en het geluk van anderen verstoort. 
In plaats daarvan komt de evenwichtige geest
niet alleen zelf tot rust, maar wordt de atmosfeer rondom zo iemand
doordrongen van vrede en harmonie. 
Dit begint op zijn beurt invloed te hebben
op anderen, begint anderen ook te helpen.

Door te leren in evenwicht te blijven
ten opzichte van alles wat men innerlijk ervaart,
ontwikkelt men ook onthechting ten opzichte van alles
wat men in de buitenwereld tegenkomt. 
Deze ongehechtheid is echter geen manier om te ontsnappen,
of onverschillig te worden t.o.v. de problemen op de wereld. 
Degenen die regelmatig Vipassana beoefenen,
worden gevoeliger voor de ellende van andere,
en doen hun uiterste best om die ellende
zo goed als ze kunnen te verlichten -zonder enige opwinding,
maar met een geest vol liefde, mededogen en gelijkmoedigheid. 
Zij beoefenen een serene onverschilligheid
-door zich volledig in te zetten,
volledig betrokken te zijn bij het helpen van anderen,
terwijl men tegelijkertijd geestelijk in evenwicht blijft. 
Op deze wijze bewaren zij hun eigen geluk en tevredenheid,
terwijl zij meewerken aan de vrede en harmonie van anderen.

Dit is wat de Boeddha leerde, een kunst om te leven. 
Hij heeft nooit een religie, enig -isme onderwezen. 
Hij heeft nooit tegen zijn volgelingen gezegd
dat ze rites of rituelen moesten uitvoeren,
blindelingse of inhoudsloze formaliteiten. 
In plaats daarvan leerde hij hun
de natuur gewoon te observeren zoals deze is,
door het observeren van de werkelijkheid binnenin. 
Uit onwetendheid blijven we reageren op een manier
die schadelijk is voor onszelf en voor anderen. 
Wordt met wijs -wijs in die zin dat men de werkelijkheid observeert
zoals zij is, dan komt men van de gewoonte af om te reageren. 
Als we stoppen met impulsief reageren,
dan zijn we tot werkelijke actie in staat
-actie die voortkomt uit een evenwichtige geest. 
Een geest die de werkelijkheid ziet en begrijpt. 
Zo'n manier van handelen kan alleen maar positief zijn,
creatief en nuttig voor onszelf en anderen.

Wat dan nodig is, is het "ken uzelf"
-het advies dat iedere wijze gegeven heeft. 
We moeten onszelf niet alleen kennen op intellectueel niveau,
op het niveau van denkbeelden en theorieën. 
Noch louter op spiritueel of emotioneel niveau,
waarbij we zonder meer aanvaarden
wat we gehoord of gelezen hebben. 
Zulke kennis is niet genoeg. 
We moeten de realiteit op het feitelijke niveau leren kennen. 
We moeten de realiteit van deze lichamelijke/geestelijke verschijnselen
daadwerkelijk ondervinden.  Alleen dit zal ons helpen
om ons vrij te maken van onzuiverheden, vrij van ellende.

Dit direct ervaren van de waarheid over onszelf,
deze techniek van zelfobservatie,
wordt Vipassana meditatie genoemd. 
In de taal dier in India gesproken werd
in de tijd dat de Boeddha leefde, betekende "passana"
kijken, zien met open ogen, in de gewone zin van het woord. 
Maar "Vipassana" betekent het observeren van dingen
zoals ze werkelijk zijn, niet slechts zoals ze schijnen te zijn. 
De ogenschijnlijke waarheid moet doorgrond worden,
totdat we bij de uiteindelijke waarheid
ten aanzien van de gehele geestelijke en lichamelijke structuur komen. 
Als we deze waarheid ervaren,
leren we op te houden met impulsief te reageren,
op te houden met het creëren van onzuiverheden
en als vanzelf worden dan de oude onzuiverheden
geleidelijk aan uitgewist.  We worden vrij van ellende
en ervaren wat het is om werkelijk gelukkig te zijn.

Het leerproces in een meditatie cursus bestaat uit drie delen. 
Op de eerste plaats moet men alle woorden of daden nalaten
die vrede en harmonie van anderen verstoren. 
Men kan niet werken aan de eigen bevrijding
van geestelijke onzuiverheden als men tegelijkertijd
doorgaat met het zeggen of doen van dingen
die deze onzuiverheden alleen maar doen toenemen. 
Moreel verantwoord gedrag vormt daarom
de essentiële eerste stap van het leerproces. 
Men verbindt zich ertoe om niet te doden, niet te stelen,
zich seksueel niet te misdragen, niet te liegen
en geen drugs of alcohol te gebruiken. 
Als men deze dingen nalaat, geeft men de geest gelegenheid
voldoende tot rust te komen
om verder te gaan met de taak die hem te doen staat.

De volgende stap is om een zekere beheersing te krijgen
over deze wispelturige geest, door hem te trainen
gericht te blijven op één ding; de adem. 
Men probeert de aandacht zo lang mogelijk
op de ademhaling gevestigd te houden. 
Dit is geen ademhalingsoefening; men reguleert de adem niet. 
In plaats daarvan observeert men de natuurlijke ademhaling
zoals deze is, zoals hij naar binnen komt, naar buiten gaat. 
Op die manier brengt men de geest verder tot rust,
zodat hij niet langer overmeesterd wordt door heftige negativiteiten. 
Tegelijkertijd concentreert men de geest en maakt men hem scherp
en doordringend: in staat om inzicht te verwerven.

Deze eerste twee stappen, een moreel verantwoord leven leiden
en het beheersen van de geest, zijn op zichzelf zeer nuttig en waardevol. 
Ze leiden echter tot zelfonderdrukking,
tenzij men de derde stap neemt,
het reinigen van de geest van onzuiverheden
door het ontwikkelen van inzicht in de eigen aard. 
Dit is Vipassana: het ervaren van de eigen werkelijkheid
door systematisch en onbewogen in zichzelf
het steeds veranderende geest-materie verschijnsel,
dat zich manifesteert als gewaarwordingen, te observeren. 
Dit is de essentie van de leer van de Boeddha: zelfloutering door zelfobservatie.

Dit kan door iedereen beoefend worden. 
Iedereen heeft met ellende te maken. 
Het is een universele kwaal, waarvoor een universele remedie nodig is. 
Als men woedend is, is dit geen Boeddhistische,
Hindoeïstische of Christelijke woede.  Woede is woede. 
En als men ten gevolde van deze woede rusteloos wordt,
is dit geen Christelijke, Joodse of Islamitische rusteloosheid. 
De kwaal is universeel.  De remedie moet dus ook universeel zijn.

Vipassana is zo'n remedie.
Niemand zal bezwaar hebben tegen een levenswijze
die de vrede en harmonie van anderen respecteert. 
Niemand zal er bezwaar tegen hebben
controle over de geest te ontwikkelen. 
Niemand zal er bezwaar tegen hebben inzicht te ontwikkelen
in zijn ware aard, waardoor het mogelijk wordt
de geest te bevrijden van negativiteiten. 
Vipassana is een universele weg.

Het observeren van de werkelijkheid zoals zij is
door het observeren van de waarheid binnen in,
betekent zichzelf direct leren kennen op ervaringsniveau. 
Door voortdurend te oefenen, bevrijdt men zich
van de ellende van onzuiverheden. 
Van de grove, oppervlakkige, ogenschijnlijke waarheid
dringt men door tot de uiteindelijke waarheid van geest en materie. 
Overstijgt men deze waarheid, dan ervaart men een waarheid
die aan geest en materie, aan tijd en ruimte,
aan het geconditioneerde gebied van betrekkelijkheid
voorbij gaat: de waarheid van totale bevrijding
van alle onzuiverheden, alle geestelijke verontreiniging, alle ellende. 
Hoe men deze uiteindelijke waarheid noemt, is niet van belang:
het is het uiteindelijke doel van iedereen. 

Moge u allen deze uiteindelijke waarheid ervaren. 
Mogen alle mensen uit hun onzuiverheden en ellende komen. 
Moge zij werkelijk gelukkig zijn, werkelijke vrede en harmonie ervaren.

    MOGE ALLE WEZENS GELUKKIG ZIJN !